Antony And The Johnsons – The Crying Light

(ROUGH TRADE/KONKURRENT) Ik herinner me als de dag van gisteren het moment waarop ik I Am Bird Now, de vorige cd van Antony & The Johnsons voor het eerst beluisterde. Pen in de mond, gespitste oren, me afvragende hoe ik deze delicate performer het best kon omschrijven.

Mijn vriendin kwam sneller tot een conclusie. Ze kwam de huiskamer binnen lopen, zag me met druipoogjes zitten, luisterde tien seconden naar Antonieke, barste in lachen uit en zei: "Is dit een grap?" Ik reageerde verbolgen, begon een schier eindeloos betoog over de alhier tentoongespreide emotionele diepgang en overwoog zelfs even dit ongevoelige schepsel ter plekke te dumpen.

Advertentie

Voor alles is een verklaring. Zo sluit Antony’s persoonlijkheid perfect aan bij een aantal college’s die ik via mijn studie Algemene Literatuur Wetenschappen ooit volgde (om over de keuze-vakken bij Homo-studies nog maar te zwijgen). In de oudheid werd de androgyne mens, die zich precies tussen man en vrouw in bevond, namelijk gezien als het hoogst haalbare, de ultieme manier van zijn*. En Antony, vergelijkbaar met Boy George twee decennia eerder, bevindt zich precies op dat kruisvlak. Het grote verschil: George was, wellicht doordat hij bekend werd in de jaren ’80 en een puur pop-icoon was, vooral een soort ‘ token’ transgender-figuur, door velen toch bekeken als een guitig verkleedpoppetje. Terwijl Antony’s geslachts-besluiteloosheid serieuzer van toon is en dus weinig ruimte biedt voor grappen en grollen. Hij oogt, zeker live, gewoon als een vormeloze man met halflang haar in een slobbertrui, maar zingt als een klassiek geschoolde dame.
I Am A Bird Now won in 2005, vanzelfsprekend tot groot ongeloof van mijn liefie, de Mercury Music Prize. Daarna werd het, vanaf 2006, even stil rond Antony, hoewel Blind, zijn bijdrage aan het album van dance-collectief Hercules And Love Affair, misschien wel de discotrack van 2008 was. The Crying Light klinkt een tikkeltje ingetogener dan de voorganger. Verdwenen zijn de veelvoud aan gastvocalisten, verdwenen is het directe, verbale zoeken naar ‘s mans ware identiteit. Maar gebleven is Antony’s onbenoembaarheid. Dat geeft het schitterende, licht beangstigende artwork waarop de Japanse Kazuo Ohno staat afgebeeld (zie ook de eerder verschenen Another World EP) al aan. Want: hoe vredelievend en een met de natuur Antony Hegarty’s gekozen toon ook is, je krijgt altijd het gevoel dat er veel frustratie en leed schuilgaat achter de feërieke gezangen van deze ongrijpbare man-maagd. Ook deze tien songs zullen lang niet aan iedereen besteed zijn. Maar als je op zoek bent naar een album op het kruisvlak tussen pop, jazz en klassiek, een romantische wegduik-plek waar je het leven van alledag even achter je kunt laten, vrees dan niet je vol overgave onder te dompelen in deze andere wereld. Arnold Scheepmaker

* google de woorden ‘aristoteles androgyn’ en lees over het hierboven genoemde fenomeen op de site van het Louis Couperus genootschap n.a.v. de roman De Berg Van Licht.