013 & MIDI THEATER, Tilburg
15 t/m 18 april 2010
De aswolk die over het Europese luchtruim schuift houdt de gemoederen aardig bezig. Veel Britten, Ieren en Noren kunnen niet op het festival geraken wegens problemen met het vliegverkeer. Gelukkig zijn er voor dag 1 geen band-afzeggingen, dus kunnen we met een gerust hart beginnen.
Donderdag
Kylesa opent op de Mainstage met twee nieuwe nummers, om daarna gelijk gas te geven met nummers van de laatste plaat Static Tensions. De band heeft er zin in en hetzelfde geldt voor de volle zaal. Naarmate de set vordert is het geluid ook steeds beter afgesteld, dus dat belooft wat voor de rest van de avond.
In de Batcave is ondertussen Orsund Space Collective bezig. De Zweden en een alien zijn voer voor degenen die toevallig in een drugstrip zitten. De spacy, repeterende rock met funky ondertonen is overigens ook voor de bierdrinkers uitermate goed te doen. De eerste verrassing van het festival komt op naam van Shining. Met het nieuwe album Blackjazz in de pocket imponeren en overdonderen ze het Midi Theater. Vooral frontman Munkeby’s energieke performance op zang, gitaar, saxofoon en elektrische hobo verdient applaus. De mix tussen metal en jazz is gigantisch over the top, maar werkt bijzonder aanstekelijk. Vooral tijdens de afsluitende cover van King Crimson’s 21st Century Schizoid Man.
Via Yob’s zware mix van doom metal en stonerrock is het tijd voor de psychedelische doom van het Engelse Bong. Alsof Grails doom metal is gaan maken laveren de vier heren zich door de repeterende jams. Het gebruik van een elektrische sitar geeft de band een oosters tintje mee. Op het hoofdpodium staat het Southern sludge collectief Eyehategod te heersen. Op plaat komt de band smerig uit de hoek, live is het geluid wat helderder. De eerste nummers slaan in als een bom, maar later zwakt het helaas wat af.
Tijd voor Mouth Of The Architect; de eerste show in Europa is meteen geslaagd, ook al staan de heren er wat onwennig bij. De zware post-metal in het straatje van oude Isis dreunt nog dagenlang na in je gehoor. Met de mix van oud werk, het laatste album Quietly en een nieuwe EP laat de band diverse kanten zien waarbij het opmerkelijk is dat de band met drie man sterk erg veel aandacht heeft besteed aan de vocalen. Daardoor valt de band op in dit propvolle segment van de hardere muziek.
Aangezien Enslaved al vaker op Roadburn is geweest en er nog twee speciale shows van hen aankomen houd ik het bij het eerste kwartier. Van de progressieve black metal naar de feedbackende dronedoom van Monarch is het een grote stap, maar wel een erg lekkere. Zangeres Eurogirl staat als een schattig meisje haar doodskrijsen uit te slaan tussen feedbackende gitaartonen. Donkerder dan donker rolt de monotone herrie de zaal in. De perfecte soundtrack van een horrorfilm.
Inmiddels is de grote zaal volgestroomd voor de heroprichting van Goatsnake. Al snel beginnen de oudjes er zin in te krijgen en Greg Anderssons op Black Sabbath georienteerde riffs bewerken het publiek. Ook frontman Pete Stahl haalt zijn charisma uit de kast en met zijn gouden stem zal niemand meer twijfelen aan deze reünie. IV is een van de hoogtepunten van de set. Na een zestal nummers besluit uw recensent dat het genoeg is geweest voor vandaag. Morgen meer.
Vrijdag (Only Death is Real)
Vroeg in de morgen blijkt dat de IJslandse aswolk niet alleen toeschouwers heeft verhinderd, maar ook een aantal bands. Jesu staat vast in Liverpool en Evoken kan vanuit New York geen enkel vliegtuig pakken richting Nederland. Sarke pakt een nightliner richting het festival, Church Of Misery verhuist naar de mainstage en Earthless gaat een tweede show doen.
Master Musicians Of Bukkake is er gelukkig wel en opent in het Midi Theater. Bands in de Midi hebben steevast een subliem geluid en de mannen van het rondvliegend zaad profiteren hier ook van. De wijds uitgemeten dronende psychedelische jams met veel ruimte voor Turkse en Oosterse invloeden bedwelmen het theater. Zes mannen met imkermaskers en eentje met een drakenmasker op laten de Westerse wereld voor even verdwijnen. De donkere en magische klanken blijken te komen van het nieuwe album Totem Two, dat na het optreden dan ook als zoete broodjes over de toonbank gaat.
Na dit verpletterende begin is het even onduidelijk wat er in de grote zaal van start gaat. Even lijkt de Roadburn rollercoaster van epische klanken stil te vallen. Thorr’s Hammer zet de wagentjes weer in gang. Het doom project van Stephen O’Malley en Greg Anderson heeft nog geen jaar bestaan maar bewijst vandaag dat de cultvorming terecht is. De monsterriffs verstikken het luchtruim in 013 zoals de vulkanische as dat doet in Europa. Blikvanger op hoge hakken en in galajurk is de Noorse zangeres Runhild Gammelsæter. Haar onwennige aankondigingen zijn schattig en vertederend, maar zou gauw ze haar schuif wijd open zet rollen de grunts eruit of het niets is. Visueel en muzikaal een hoogtepunt. Daarna vlug door naar een overvolle Batcave voor het Zweedse Suma. Het staartje wat we meepikken is te kort om in de ultieme doomy trance te geraken, maar beestachtig lomp zijn de trage en loodzware riffs wel.
De dames van Fe-Mail die samen met leden van Enslaved het project Trinacria bestieren zijn net op tijd gearriveerd in Tilburg. De plaat Travel Now Journey Infinitely was al een klein pareltje en dat wordt deze eerste show eveneens. Typische progressieve black metal riffs (het Enslaved aandeel) worden verbonden met flarden noise, hoorngeluiden en elektronica van de twee avontuurlijke dames. De muziek barst constant uit zijn voegen zonder pretentieus te worden. Grutle Kjellson rijgt alles aan elkaar met zijn screams en slaat op menig verkleedfeestje beslist geen flater.
Dankzij Tom Warrior’s keuze staat de ‘black metal from outer space’ van Darkspace vandaag op het menu. De band heeft een drumcomputer in de gelederen en het is nog maar de vraag of de astrale atmosfeer bereikt wordt in de kleine zaal. Het eerste kwartier wordt vergald door het fletse drumcomputer geluid en het feit dat de gitaren te zacht staan. Darkspace moet klinken als de oerknal en ondanks dat het geluid wordt bijgesteld komt het nimmer in de buurt daarvan. Tegen het einde worden we gelukkig nog wel weggezogen naar het grote oneindige, waardoor het optreden op de valreep toch nog geslaagd is.
Net voor de start van Triptykon staat een dolenthousiast Long Distance Calling zijn catchy post-rock voor een uitzinnige Batcave te verkondigen, zonder daarbij weg te kwijnen in zoetsappigheid. Na het intro van Triptykon lijkt het even of dat de geluidsman wél in die toestand verkeert, maar al vlug is het geluid rechtgezet, zodat het Triptykon en Celtic Frost werk (oud en nieuw) de headline positie waardig is. Met een basic en groovend hardcore geluid mept drummer Norman Lonhard stug klassiekers als The Usurper of Circle Of The Tyrant in goede banen. Tijdens Dethroned Emperor mag Nocturno Culto de leadvocalen overnemen van black metalvader Tom Warrior. Met een blocnote in zijn hand staat onze stoere Noor er een beetje ongelukkig bij, maar niemand maalt hierom als hij eenmaal zijn unieke strot op zet. Hoogtepunten zijn de logge en ultrazware afsluiters Synagoga Satanae en The Prolonging. Ziek en kil laveert Triptykon langs de uiterwaarden van de progressieve Doom Metal om nimmer het eigen zwarte stempel te verliezen.
Zwart als de nacht is ook de doomjazz van Bohren Und Der Club Of Gore. Vermoeid en dronken is het heerlijk om tegen de muur van de kleine zaal te hangen en langzaam weg te zinken op de tonen van het album Black Earth, dat vanavond integraal wordt vertolkt. Gelukkig zijn de Duitsers beter bij de les dan menig toeschouwer, want de trage muziek vereist timing. Precies op de juiste momenten worden dan ook de details op piano en saxofoon ingezet, die het album zo sfeervol en uniek maken. Een betere afsluiter van, zoals later blijkt, de topdag van Roadburn kunnen we ons niet wensen.
Zaterdag
Ook Shrinebuilder, Candlemass, Yakuza, Black Math Horsemen en The Gates Of Slumber hebben het festival niet gehaald. Shrinebuilder wilde nog een vliegtuig naar Spanje nemen om per bus naar Nederland te reizen, maar dat lukte ook niet. Over toewijding gesproken! Een voordeel van het gesloten luchtruim is dat er ook bands zijn die niet verder kunnen reizen. Karma To Burn, Deathrow en The Machine spelen een tweede set en in aller haast zijn ook Witchcraft en Mother-Unit opgetrommeld.
Het Ierse Altar Of Plagues speelde gisteren al zijn vorige plaat Whitetomb integraal en op dit vroege uur combineren ze dit met de twee nieuwe nummers van de EP Tides. De heren hebben goed naar Wolves In The Throne Room geluisterd, maar pikken ook flink uit de Isis en Mogwai school, zodat de black metal in evenwicht is met de post-metal. In het midden kakt de set een beetje in, maar dat wordt tegen het eind weer rechtgetrokken met een veelbelovend nieuw nummer van de EP.
Daarna is het vlug door naar de grote zaal om het staartje van Deathrow mee te pikken. De oude band van Bobby Liebling (Pentagram) laat zien dat je ver over de vijftig nog steeds keihard kan rocken. De klassieker Relentless vormt het hoogtepunt. In de Midi staat dan Sons Of Otis te popelen om te beginnen. Vandaag staat oud werk op de planning, maar de vreemde mix van rockende stonerrock in het ene nummer gemixt met de weirde en zware doom metal in het andere zorgt ervoor dat de show niet helemaal van de grond komt. Misschien heb ik wel verkeerd gegokt en was de show van vrijdag vele malen beter.
Doordat een gitarist met knallende ruzie de tour heeft verlaten stond het optreden van Nachtmystium op losse schroeven. Ron van Herpen, bekend van Astrosoniq en The Devil’s Blood, helpt de band uit de brand en steelt meteen de show met zijn solowerk. Daardoor komt de nadruk voornamelijk te liggen op de rockende black metalkant en niet op de psychedelische sfeer van de Amerikanen. In drie kwartier is de gehaaste show alweer gedaan. De band overdondert vandaag ontzettend, maar iets meer sfeer zoals op de laatste albums had geen kwaad gekund.
Het Roadburn-estafettestokje wordt overgedragen aan Moss. De monotone dronedoom van het Engels drietal lijkt oersaai, maar wie moeite doet krijgt er een uitstekend optreden voor terug. De ingrediënten zijn een herhalende ultratrage doomriff, begeleid met kale drums en een zanger met een erg fijne doodskrijs. Melodie is in geen velden of wegen te beginnen, deze doodsmars schrijdt verder als dikke stront door een trechter. Ijkpunt in de set vormt Crypts Of Somnambulance van het debuutalbum.
Na Moss is het even bijkomen om nu toch een gehele set van Yob te gaan bekijken. Het drietal overrompelt het publiek in het Midi Theater letterlijk. De zware doom met de groove van de beste stonerrock laat het gehele publiek traag meebangen met het hoofd. De akoestiek van de zaal geeft het drietal het geluid mee dat het verdient. Met songs van gemiddeld tien minuten lengte is het knap dat de verveling niet toeslaat na een uur. Sterker nog, ze hadden gerust nog een half uur door mogen gaan.
Via de instrumentale hitmachine Karma To Burn in de kleine zaal komen we aan bij de Australiërs van Ahkmed, die dit jaar het beste concert van de Batcave spelen. De vrijwel instrumentale psychedelische jams worden gekoppeld aan de hard/zacht aanpak van Mogwai. Op die scheidslijn lag het debuutalbum Distance ook en in de Batcave komen die nummers nog zwoeler tot hun recht. Je waant je als het ware bij een zonsondergang in hete woestijnklimaat van Down Under. Het enthousiasme van de drie heren bewijst dat ze uitgekeken hebben naar deze show en samen met de aanwezigen behoort de show tot de intiemsten van Roadburn.
Groot is de tegenstelling met de Armageddon show van Enslaved en Shining, die dan al drie kwartier bezig is. Het is pas de tweede keer dat de Noorse muzikale kemphanen deze speciale show spelen. Het jonge en brutale Shining heeft de regie in handen met de warse mix van freejazz en metal. Enslaved mixt dat met de oerbrul van frontman Grutle Kjellson en de typische progessieve black metalriffs. De oerkracht die ontstaat is het muzikale equivalent van een heftige aardbeving. Alle vermoeidheid van drie dagen Roadburn wordt er op ongenuanceerde wijze uitgeblazen door de tien Noren. Het grote podium is eigenlijk nog te klein voor deze krachtpatserij. Net als eigenlijk het hele Roadburn festival doet deze show vermoeden dat het dagelijkse leven voor even in de ijskast is gezet.
Zondag (Afterburner)
Het zal geen verrassing zijn als blijkt dat de afterburner ook met afzeggingen heeft te kampen. Geen Sourvein, geen Outlaw Order, geen House Of Broken Promises en ook geen Dixie Witch. De roadburn huisband Orange Sunshine wordt opgetrommeld en Eyehategod, Jex Thoth en Church of Misery spelen een tweede set.
Doordat ze gisteren tegelijk met Ahkmed speelden is het geluk hebben voor de bezoekers die Jex Thoth gemist hebben. Iedereen die erbij was vond het gisteren fantastisch en nu doen de drie heren en één dame het nog een keer dunnetjes over. De psychedelische rock met bezwerende damesvocalen komt in het begin nog wat vreemd over, maar nestelt zich daarna in de geesten van de aanwezigen. Net als de geur van de wierook waar de oogstrelende frontvrouw Jex Thoth mee rondloopt. In de Batcave is Oceana Company in een lege zaal bezig, maar dat deert ze niet. Zittend op een kruk is de psychedelische postrock goed te verteren en de herinneringen van een lang weekend vol goede muziek komen nu weer bovenstromen. Een prima band voor de zondagmiddag dus.
Dat Church Of Misery de laatste jaren een lieveling van het publiek is geworden blijkt wel uit de enthousiaste reacties van de aanwezigen. De Japanners nemen hun taak wederom serieus en de stonerdoom walst wederom de zaal plat. De seventies rock van Graveyard is andere koek, maar de diehard Roadburnganger weet er wel raad mee, ook na vier dagen. Het Nederlandse The Machine pakt daarna uit met spacy jams, die ook nog eens lekker zwaar uit de hoek komen. Perfect voor de afterburner om met een vermoeid lichaam de cooling down van Roadburn in te gaan.
Dat kan niet gezegd worden van Eyehategod. De straatschoffies uit het zuiden van de Verenigde Staten maken er een grillige show van, waarbij de killer Black Sabbath-riffs en tierende chaos het vet uit je oren dreunt. Halverwege de set knapt er een bassnaar. Op het gemak wordt de snaar gewisseld en ondertussen gaat de helft van de band een stel grindcore nummers spelen onder de naam Fuckmouth.
Het is het perfecte voorbeeld van de ongedwongen sfeer die na al die jaren nog steeds garant staat op Roadburn. Na het onbedoelde intermezzo beuken de heren in de oude stijl weer door, om vervolgens nog even de organisatie te bedanken. Niet meer dan terecht, want ondanks de vele noodgedwongen afzeggingen is Roadburn wederom weer een festival geworden met fantastische muziek en een unieke ‘laidback’ sfeer. Dat wordt de komende weken weer afkicken… Tekst Maurice van der Heijden; foto’s Davy de Schrooder
