De een ziet hem als een rockgod, de ander als een lastig mannetje. Maar buiten kijf staat dat Tom Barman met dEUS veel heeft bereikt, en dat dit succes wordt voortgezet met het nieuwe album Keep You Close. LiveXS knoopt het gesprek met de zanger aan. “Settelen? Daar ben ik veel te jong voor. Ik zou me geen raad weten met mezelf.”
Het is vrijdagmiddag op Lowlands, een dag na de het drama op Pukkelpop en een paar uur voordat dEUS begint aan een show vol met door het publiek gekozen greatest hits. Tom Barman (39) hangt rond bij de kleedkamers achter de Alpha en krijgt een sms. De boodschap? Keep You Close wordt door het Britse muziekblad Q in een paginagrote recensie beloond met vier van de vijf sterren.
Met de telefoon in zijn hand snelt Tom meteen naar de andere bandleden om het nieuws te delen. Het is een dag vol tegenstrijdige gevoelens, want dEUS leeft intens mee met Pukkelpop, maar er is ook grote vreugde over de recensie. Want Keep You Close is een groepsproduct, veel meer dan de vorige albums van de band. dEUS anno 2011 is een hechte band die iedere positieve recensie viert alsof het de eerste is.
Wat was het startpunt van deze plaat? Het luisteren naar Vantage Point, jullie vorige album?
“Nee. Want ik werk zó hard aan onze platen dat ze voor eeuwig en altijd in mijn hoofd blijven zitten. De enige keer dat ik een plaat terug luister is wanneer we moeten repeteren voor een tournee. Maar ik ben niet zo’n muzikant die beweert allergisch te zijn voor zijn eigen plaat, hoor. Ik word er graag door verrast. Altijd. Soms vraag ik zelfs of ze mijn muziek wat luider zetten. In het café of zo, om een beetje te provoceren. Zet dat eens wat luider, man!”
In wat voor sfeer verkeerde de band toen er met Keep You Close werd begonnen?
“Niet zo goed. De Vantage Point-tournee was zo-zo. De ontvangst van dat album was nergens slecht, een paar keer goed, maar doorgaans gewoontjes. Het was geen toptijd. Ik was veel te verkrampt, te ongeduldig tegenover andere muzikanten over fouten en al die shit. Nu zeg ik: what the hell, we zij nu heel relaxed. We hebben een fucking goede tijd nu. Stress is iets wat je jezelf oplegt. Bij onvoorziene omstandigheden moet je veel kunnen afwachten, en niet te veel verkrampen. Maar dat ligt nogal in mijn natuur. Ik moet dit leren.”
Die instelling moet zijn invloed hebben gehad op het opnameproces.
“We hadden ons op voorhand voorgenomen dat het een groepsplaat zou worden. Dat waren de voorgaande albums ook, maar daar stonden toch altijd een nummer of vier, vijf van mij op. Het werd dus een tijdrovende en moeilijke klus, omdat je met niets begint. Absoluut niets. Je begint dus eerst met spelen, spelen, spelen. Ik was blij dat die periode voorbij ging. De opnameperiode was al beter. Voor een keer waren er geen rampen, geen uiteenvallende groepen, geen ziektes, geen ruzies. Heel fijn eigenlijk.”
Het was dus hard werken, daar in die Antwerpse studio.
“Ik weet van mezelf wat mijn tics zijn, mijn maniertjes. Het is niet zo leuk om die te moeten doorbreken. Het origineel van Second Nature, het voorlaatste nummer, was bijvoorbeeld heel J.J. Cale, heel bluesy. Ik was niet tevreden, maar de rest vond het al wel goed. Ik zei toen: ‘nee, ik ben er nog niet’. Toen heb ik die robotachtige stem geprobeerd. Vanaf dat moment waren we vertrokken. Dan voel je dat je bezig bent met iets dat groeit, in plaats van met de oude, bekende gewoontes.”
Keep You Close is een veel persoonlijkere plaat dan Vantage Point.
“Ik ben niet het type dat zingt dat ik een broodje kebab ben gaan eten, thuis ben gekomen en dat mijn vriendin nog niet heeft gebeld. Er zijn mensen die dat heel goed doen, maar mij interesseert dat niet. Maar ik ben ook geen Michael Stipe die het ene na het andere abstracte beeld schetst. Wat mij overeind heeft gehouden is dat ik mezelf wijs maak dat het niemand iets kan schelen wat ik in mijn teksten zeg. Er zat altijd al heel veel van mij in mijn teksten, en die persoonlijke liedjes zijn misschien wel het leukst om live te spelen. Ik zing die oude nummers nog altijd en soms denk ik: dit is niet juist, zo voel ik het niet meer. Maar soms denk ik van een tekst van twintig jaar geleden ook: fuck, ik ben nog precies hetzelfde! En dan moet ik zelf maar besluiten of dat een goede of slechte zaak is, haha.”
Keep You Close is een popplaat. Overweegt dEUS weleens om een andere kant op te gaan? In de geest van een band als Radiohead?
“Maar dat heeft Radiohead pas gedaan nadat ze zeven miljoen platen hadden verkocht! Mensen vergeten dat ze eerst hits hebben gemaakt met een grunge rip-off, een Beatles rip-off en een mooi popnummer: Creep, Karma Police en No Surprises. Ja, toen gingen de units wel shiften. Daarna gingen ze pas moeilijk doen. Het is natuurlijk ook een logische manier van denken. Dat zie je ook aan PJ Harvey. Die zie je ook denken: nu doe ik wat ik wil.”
Maar dEUS is toch wel zo succesvol dat het kan doen wat het wil? Vind je dat je hebt moeten knokken om hier te zitten?
“Ja, toch wel. Er is net een documentaire over ons gemaakt, die we hebben moeten zien. We hebben toch wel wat meegemaakt. Een mooie geschiedenis, maar ook een pijnlijke.”
Je bent sinds 1989 bezig. In Vlaanderen ben je een nestor. Wat vind je eigenlijk van de nieuwste generatie bands uit je omgeving?
“Ik luister niet meer naar de radio, dus ik volg het niet meer. Maar Dez Mona vind ik goed. Die zijn theatraal, al komt het er nog niet helemaal uit wat er in zit. Maar dat gaat komen. Mintzkov? Leuk, al mogen ze wat evolueren. In België pakken we een heel goede band mee op tournee, en dat is Balthazar. Die passen enorm goed bij ons. Die staan volgend jaar zeker op hun eigen benen. Ze blazen het publiek echt omver. Het ziet er goed uit voor die jongens.”
Doet Balthazar je denken aan de begintijd van dEUS?
“Zeker, absoluut. Met dat verschil dat wij geen Belgische groep hadden waar we het voorprogramma voor konden doen.”
Keep You Close is bij vlagen behoorlijk rauw. Wanneer krijgt de rust in jouw muziek de overhand, denk je? Dat is vaak een logisch gevolg van ouder worden.
“Dat gebeurt bij mij niet. Ik zie bijvoorbeeld mijn moeder kwader en kwader worden. Bozer en bozer. Razend! En zij is tachtig. Ze is keigezond maar wel fel. Ik word zelf ook niet rustiger. Dat is ook niet nodig, het leven is veel te kort. Settelen? Daar ben ik veel te jong voor, ik me zou geen raad weten met mezelf.”
Hoe zou jij dan oud willen worden?
“Schuimbekkend van woede. En ik wil films maken, als dat kan. En muziek blijven maken, graag met de jongens van dEUS.”
Wat denk je dat jouw jongere jij van deze plaat zou hebben gedacht?
“Eh… goed, denk ik. Ja. Toen ik Worst Case Scenario maakte was ik 21, toen luisterde ik veel naar college rock. Dinosaur Jr, Sonic Youth en al die shit. En ook veel naar Korn. Ik denk niet dat ik zoveel veranderd ben hoor.”
Muzikaal ook niet?
“Natuurlijk wel. Maar qua smaak niet zoveel, nee. Ik ben wel geëvalueerd, hopelijk. Maar deze vraag stel ik mezelf zelden.”
LIVEDATA 18 november Crossing Border, Den Haag 19 november De Vereeniging, Nijmegen 20 november Oosterpoort, Groningen 21 november Paradiso, Amsterdam 23 november Vredenburg, Utrecht 24 november Off Corso, Rotterdam 26 november Parkstad Limburg Theaters, Heerlen 9 december Pias Nites @ Klokgebouw, Eindhoven 16 december Lotto Arena, Antwerpen 17 december Vorst Nationaal, Brussel
Gerelateerde berichten:
- dEUS plant clubtour voor najaar 2011: album Keep You Close uit op 19 september
- Tom Barman: ‘dEUS brengt twee EP’s uit met wilde shit en schockerend poppy materiaal’
- dEUS blaast noodweer weg in Lotto Arena, Antwerpen: ‘Barman is in beste vorm’
- dEUS tekent met nieuwe plaat op zak voor fikse najaarstournee
- dEUS naar Les Nuits Botanique 2011
